Lững thững bước qua từng con phố, trong một buổi chiều muộn, tấp nập xe cộ qua đường, dừng lại chút để nghe những chơi vơi lặng thầm rơi khẽ, một tiếng rao nhỏ và nhẹ, tan loãng dần vào cái không gian ồn ào ấy, đưa đến tai tôi … Cũng loãng dần và tan ra, nhẹ bẫng nhưng chất chứa những nhọc nhằn và vô định.

Hà Nội xưa cổ kính với những gánh hàng rong sơn son màu rêu phong của phố cũ, mang trong mình những chắt chúa mặn mòi tháng năm nhưng những thức quà món quà Hà Nội trên những gánh hàng rong lại không bao giờ cũ. Nó vẫn đậm đà, chân chất như thế, vẫn mặn nồng và thanh lịch đến lạ. Ngồi xuống vệ đường, giở gói hàng ra và mua chỉ vài nghìn đồng món đồ thôi, nụ cười trên khuôn mặt lấm lem của cô bán hàng rong tươi rói gửi lại, những giọt mồ hôi rơi trên khuôn mặt sạm đi vì nắng gió, bụi đường. Rồi cô lại tiếp tục cuộc hành trình của mình với đôi chân gầy và đôi mắt mòn mỏi lạc lõng giữa thênh thang phố phường tấp nập, giữa xông xênh mũ áo, giữa ồn ào phố thị.

Những xôi cốm, xôi ngô, rồi cốm Vòng thơm phưng phức, đậy trên bằng lá sen, những bát chè đỗ ngọt mát giữa trưa hè nóng nực, những bước chân đi không bao giờ mệt nghỉ. Trên vai gánh hàng ấy có thể là cơm áo của cả một gia đình cơ hàn nào đấy, có thể là hy vọng sống lắt lay lắm rồi của một sinh mệnh, gánh hàng ấy là gánh hàng kiếm cơm nhỏ nhoi chen vào giữa những xa hoa, đài các, những nhà cao tầng, những phòng ốc với điều hoà và rèm che để tồn tại…nhỏ nhoi và xa vắng.

Gánh hàng rong – Ảnh: Sưu tầm

“Tiếng rao ầu ơ, mình hoà tan trong sương”, cuộc sống mưu sinh của họ bắt đầu từ tinh mơ tới mờ mịt tối, thậm chí là tới đêm khuya. Những phút nghỉ ngơi hiếm hoi của họ mà tôi bắt gặp là một tấm ni lông bé xíu chỉ đủ để ngả lưng và chợp mắt. Giữa trưa hè oi ả, bước chân trần với chiếc xe đạp cũ hay đơn giản chỉ là đôi quang gánh, kẽo kẹt đưa chân qua từng góc phố, tôi muốn tìm cho mình chút gì đó tĩnh lặng, muốn được lắng và được nghe nhiều hơn thanh âm của cuộc sống và tôi nhìn theo chân những gánh hàng rong ấy, thấy lòng bình dị quá!

Họ có thể là một người ngoại tỉnh, tha hương lên Hà Nội kiếm sống, có thể họ là một người Hà Nội gốc cũng như bao người ngoại tỉnh khác nhọc nhằn với cuộc sống mưu sinh trên chính mảnh đất của quê hương mình, có thể là bóng dáng của một bà cụ đã lưng còng tóc bạc vẫn mải miết vì một nỗi lo cơm áo gạo tiền. Họ – những người bán hàng rong tôi từng gặp, có thể độ tuổi khác nhau, các nói chuyện của họ khác nhau, món đồ của học khác nhau, bước chân, những chặng đường mưu sinh của họ, những tuyến phố họ đi qua có phần khác nhau, nhưng họ cùng chung một số phận, một mảnh đời nghèo khổ.

Tôi đã từng đọc đâu đấy vài dòng viết về Hà Nội: “Theo thời gian, Hà Nội đã thay cho mình một màu áo mới. Những bước tường rêu phong nơi phố cổ không còn được như trước, thay vào đó là dãy nhà mái cao tầng, là những khu trung tâm thương mại rộng lớn. Người ta chỉ còn nhìn thấy một Hà Nội xa xưa trong đáy Hồ Gươm, Tây Hồ và những gánh hàng rong mà người ta gọi là “Kẻ Chợ” và người Hà Nội như nhìn thấy chính họ ở một thời đã qua”.

Tôi bất giác giật mình, tôi không phải người Hà Nội, nhưng tôi muốn tìm chút gì đó Hà Nội của một thời đã qua để biết cách chiêm nghiệm những gì đang tới của Hà Nội hôm nay – Hà Nội – nơi tôi đang sống và lựa chọn đầu tiên, tôi nhìn vào những gánh hàng rong phố cổ…

Thảo Nguyên


Leave a Reply